{"id":1940,"date":"2022-01-10T16:29:50","date_gmt":"2022-01-10T15:29:50","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.sztukawizualna.org\/produkt\/zofia-rydet-maly-czlowiek\/"},"modified":"2023-02-14T17:05:39","modified_gmt":"2023-02-14T16:05:39","slug":"zofia-rydet-maly-czlowiek","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/sklep.sztukawizualna.org\/en\/produkt\/zofia-rydet-maly-czlowiek\/","title":{"rendered":"Zofia Rydet \u2013 Ma\u0142y cz\u0142owiek"},"content":{"rendered":"<p>Ksi\u0105\u017cka\u00a0<em>Ma\u0142y cz\u0142owiek<\/em>\u00a0jest dzie\u0142em wyj\u0105tkowym \u2013 ponad 140 zdj\u0119\u0107 klasyczki polskiej fotografii, Zofii Rydet, nowatorski projekt graficzny Wojciecha Zamecznika i m\u0105dre cytaty z pism Janusza Korczaka.<\/p>\n<p>Album, opublikowany w 1965 roku przez wydawnictwo Arkady, dzi\u015b nadal zachwyca, zar\u00f3wno fotografiami, jak i form\u0105, niebanalno\u015bci\u0105 w uj\u0119ciu tematu dziecka i urokiem rotograwiurowego druku.<\/p>\n<p>Album, cho\u0107 wpisuje si\u0119 w og\u00f3lno\u015bwiatowy nurt wydawniczy ksi\u0105\u017cek fotograficznych, w PRL by\u0142 ewenementem i nie mia\u0142 sobie r\u00f3wnych. Kiedy na \u015bwiecie od lat 50. kr\u0105\u017cy\u0142y ju\u017c autorskie albumy fotograf\u00f3w, takie jak klasyczne dzi\u015b: Roberta Franka\u00a0<em>Les Americains<\/em>\u00a0(1958),\u00a0 Henri Cartier-Bressona\u00a0<em>The Decisive Moment\u00a0<\/em>(1952) czy Roberta Doisneau\u00a0<em>Les parisiens tels qu\u2019ils sont\u00a0<\/em>(1954), buduj\u0105ce to\u017csamo\u015b\u0107 fotografii humanistycznej, w Polsce mo\u017cna wskaza\u0107 jedynie\u00a0<em>Fotografik\u0119\u00a0<\/em>Edwarda Hartwiga (1958), kt\u00f3ra cho\u0107 atrakcyjna wydawniczo, prezentuje zupe\u0142nie inny spos\u00f3b my\u015blenia o fotografii. Fotografia reporta\u017cowa w duchu humanistycznym zacz\u0119\u0142a si\u0119 w Polsce rozwija\u0107 wraz z odwil\u017c\u0105, od 1955 roku i na prze\u0142omie lat 50. i 60. mia\u0142a sw\u00f3j z\u0142oty okres. Kiedy w 1961 roku Rydet po raz pierwszy pokaza\u0142a fotografie z serii\u00a0<em>Ma\u0142y cz\u0142owiek\u00a0<\/em>w uk\u0142adzie problemowym, musia\u0142y one bardzo porusza\u0107 publiczno\u015b\u0107, przywo\u0142ywa\u0142y pokazywan\u0105 dwa lata wcze\u015bniej kultow\u0105 wystaw\u0119 Rodzina cz\u0142owiecza Edwarda Steichena.<\/p>\n<p>Ma\u0142y cz\u0142owiek to pierwszy konsekwentny projekt fotograficzny Rydet, kt\u00f3ra fotografi\u0105 zaj\u0119\u0142a si\u0119 ju\u017c jako dojrza\u0142a osoba.\u00a0 Cykl realizowany by\u0142 w latach 1952-1963. Dla autorki, kt\u00f3ra sama dzieci nie mia\u0142a, temat dziecka, obok tematu macierzy\u0144stwa i staro\u015bci, zajmowa\u0142 szczeg\u00f3lne miejsce. Fotografie powsta\u0142y w Polsce oraz podczas wielu zagranicznych podr\u00f3\u017cy: do Albanii, Bu\u0142garii, Jugos\u0142awii, Egiptu, Libanu oraz Czech. Niezwyk\u0142e jest, \u017ce Rydet uda\u0142o si\u0119 spojrze\u0107 na dzieci\u0144stwo bez uproszcze\u0144. Fotografka, podobnie jak autor zawartych w publikacji cytat\u00f3w, Janusz Korczak, widzia\u0142a dziecko jako autonomiczny podmiot, kt\u00f3rego \u017cycie jest r\u00f3wnie z\u0142o\u017cone, jak \u017cycie doros\u0142ych. W takim odbiorze pomagaj\u0105 wybrane przez fotografk\u0119 cytaty z pism Korczaka, kt\u00f3ry jeszcze w latach przedwojennych by\u0142 or\u0119downikiem praw dziecka i jednocze\u015bnie najwybitniejszym polskim pedagogiem i \u017carliwym humanist\u0105. O znaczeniu jego idei dla przedsi\u0119wzi\u0119cia Zofii Rydet mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 fragment listu do redakcji miesi\u0119cznika \u201ePolska\u201d z dnia\u00a0 29 IX 1965: \u201eNie wiem czy rzeczywi\u015bcie potrafi\u0142am przem\u00f3wi\u0107 cho\u0107 troch\u0119 w obronie ma\u0142ego cz\u0142owieka. Boj\u0119 si\u0119, \u017ce og\u00f3\u0142 ogl\u0105dnie j\u0105 [ksi\u0105\u017ck\u0119 K.L.] tak, jak ogl\u0105da si\u0119 inne mniej lub wi\u0119cej dobre albumy, oceni \u017ale lub dobrze zdj\u0119cia, a nie zastanowi si\u0119 i nie przeczyta pi\u0119knych tekst\u00f3w Korczaka. Gdyby tak by\u0142o b\u0119dzie to moj\u0105 kl\u0119sk\u0105, bo chcia\u0142am przecie\u017c przem\u00f3wi\u0107 tre\u015bci\u0105, zmusi\u0107 do zastanowienia nie nad zdj\u0119ciem a nad problemem.\u201d<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Reedycja albumu\u00a0<em>Ma\u0142y cz\u0142owiek\u00a0<\/em>zosta\u0142a wykonana w spos\u00f3b wierny wobec pierwowzoru w stopniu, w kt\u00f3rym pozwala\u0142y na to dost\u0119pne wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie materia\u0142y i techniki druku. Skany zosta\u0142y wykonane z oryginalnych odbitek pochodz\u0105cych z archiwum fotografki, nad kt\u00f3rym piecz\u0119 sprawuje Fundacja im. Zofii Rydet, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ca przy tym wydawnictwie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ksi\u0105\u017cka\u00a0<em>Ma\u0142y cz\u0142owiek<\/em> jest dzie\u0142em wyj\u0105tkowym \u2013 ponad 140 zdj\u0119\u0107 klasyczki polskiej fotografii, Zofii Rydet, nowatorski projekt graficzny Wojciecha Zamecznika i m\u0105dre cytaty z pism Janusza Korczaka. Album, opublikowany w 1965 roku przez wydawnictwo Arkady, dzi\u015b nadal zachwyca, zar\u00f3wno fotografiami, jak i form\u0105, niebanalno\u015bci\u0105 w uj\u0119ciu tematu dziecka i urokiem rotograwiurowego druku.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":1977,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"product_brand":[],"product_cat":[222,340,15],"product_tag":[],"class_list":["post-1940","product","type-product","status-publish","has-post-thumbnail","product_cat-artbooki","product_cat-goscinnie-archeologia-fotografii","product_cat-wszystko","first","outofstock","taxable","shipping-taxable","purchasable","product-type-simple"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sklep.sztukawizualna.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product\/1940","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sklep.sztukawizualna.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/sklep.sztukawizualna.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sklep.sztukawizualna.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1940"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sklep.sztukawizualna.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1977"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sklep.sztukawizualna.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1940"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/sklep.sztukawizualna.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=1940"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/sklep.sztukawizualna.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=1940"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sklep.sztukawizualna.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=1940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}